Sınav Kaygısı Tedavisi

Sınav Kaygısı ve Başa Çıkma Yöntemleri

Sınav kaygısı, sınav öncesinde öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun kaygıya denir. Sınavlara karşı duyulan özel bir korku ve istenilenin altında performans gösterileceğine dair hissedilen yoğun endişe halini tanımlar.

Hafif-orta düzey bir kaygı performansı artırıcı etkiye sahiptir. Ancak bu etki performansa olumsuz yönde yansıdığında “sınav kaygısı” bir sorun olarak karşımıza çıkar. Farklı kültürlerde öğrenciler arasında sınav kaygısının yaygınlığı %25 ile %30 olarak belirtilirken, ülkemizde üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin %47’sinde kaygı düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür.

Sınav Kaygısının Nedenleri

Özgüven eksikliği, olumsuz anne-baba ve öğretmen davranışları, olumsuz geçmiş sınav yaşantıları, zaman yönetimi konusundaki yetersizlikler, olumsuz ders çalışma alışkanlıkları, sınava yüklenilen anlam, görev ve sorumlulukları erteleme alışkanlığı, gerçekçi olmayan beklenti düzeyi, başarısız olma ve değerlendirilme korkusu, olumsuz kendilik algıları.

Daha ayrıntılı olarak; yanlış sınav sistemi ve tek bir sınava odaklı başarı ölçümleri, eğitim kurumlarının oluşturduğu aşırı yarış havası, sürekli çalışılması gerekliliğine yönelik yanlış inanışlar, yıllar öncesinden başlayan sınav maratonları, kaygılı mizaç özellikleri, sınavda zamanı iyi kullanma teknikleri hakkında bilgi sahibi olmamak (yetersiz danışmanlık) gibi pek çok neden sayılabilir.

Sınav kaygısı olan bir kişide fizyolojik olarak uykusuzluk, çarpıntı, kabus görme, terleme, mide bulantısı, baş ağrısı, dikkat ve konsantrasyon eksikliği gibi belirtiler görülürken; davranışsal olarak gerginlik, sinirlilik, öfke, karamsarlık, mutsuzluk ve isteksizlik gibi belirtiler ortaya çıkar.

Sınav Kaygısıyla Başa Çıkma Teknikleri

Genel başlıklar olarak, kişinin sınav öncesinde ve sınav sırasında ortaya çıkan kaygı ve stresle mücadele edebilmesi, yüksek kaygı ve stres yaratan faktörleri kontrol edebilmesi ya da ortadan kaldırabilmesi, olumsuz duygulara fazla yoğunlaşmayı engelleyebilmesi ve bunların sağlanmasıyla daha iyi sonuçlar elde ederek yaşamını daha uyumlu devam ettirebilmesi için kullanabileceği davranış ve düşünce stratejileri sayılabilir. Ancak kaygıyı artıran sınavın bütün bileşenlerini kontrol edebilmek çoğu zaman mümkün olmaz.

Tedavi

Kişi kaygıyla baş etmede zorlanıyorsa psikolojik destek alması önerilir. İyi bir rehberlik, stresle baş etmede kullanılan bilişsel davranışçı yöntemler ve gerekirse kısa süreli ilaç tedavileriyle sorunun üstesinden gelinebilir.